Op 20 september 2024 velde het Hof van Cassatie een arrest waarin het de interpretatie van het begrip ‘bestuurder’ in de context van artikel 29bis, §1 van de Wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheid inzake motorrijtuigen (hierna: WAM) verduidelijkte. In casu betrof het een ongeval waarbij een bestelwagen op een kooi van een hoogtewerker gebotst was. Op het moment van het ongeval werd de hoogtewerker bediend door een persoon die in de kooi stond. De kooi bevond zich op dat ogenblik ten dele over de rijbaan. De hoogtewerker stond geparkeerd op de parkeerstrook en was dus niet in beweging. Door de botsing werd de bediener van de kooi uit de kooi geprojecteerd. Daardoor kwam hij op de rijbaan terecht en raakte hij gewond.

Toepassingsgebied van art. 29bis WAM?

Het slachtoffer, die de kooi van de hoogtewerker bediende, sprak de verzekeraar van de bestelwagen aan op grond van artikel 29bis, §1, lid 1 WAM. Op grond van die bepaling kan het slachtoffer van een verkeersongeval, op voorwaarde dat hijzelf geen bestuurder was, schadevergoeding bekomen van de aansprakelijkheidsverzekeraars van de bestuurder of van de eigenaar van het motorrijtuig.

De verzekeraar van de bestuurder van de bestelwagen voerde aan dat artikel 29bis WAM in casu geen toepassing vindt omdat het slachtoffer zelf bestuurder van een motorrijtuig was.

De politierechtbank en de rechtbank van eerste aanleg in graad van hoger beroep waren van oordeel dat zelfs indien de hoogtewerker als motorrijtuig kon beschouwd worden in de zin van de WAM, het slachtoffer geen bestuurder was omdat de hoogtewerker op het ogenblik van het ongeval geparkeerd stond en dus niet aan het verkeer deelnam. Dat de bediener van de hoogtewerker over de theoretische mogelijkheid beschikte om met de hoogtewerker vooruit, achteruit of zijwaarts te rijden zou daaraan niets veranderen.

De verzekeraar van de bestelwagen stelde tegen deze beslissing een cassatievoorziening in. De vraag die aan het Hof voorgelegd werd, is of de bediener van de hoogtewerker beschouwd kan worden als een bestuurder in de zin van artikel 29bis, §§ 1 en 2 WAM.

Wat beslist het Hof?

Het Hof van Cassatie vernietigt het bestreden vonnis en wijst hiervoor op de begrippen ‘verkeersongeval’ en ‘bestuurder’ in de zin van artikel 29bis, §§ 1 en 2 WAM.

“Een verkeersongeval is het ongeval dat zich voordoet op de openbare weg en op terreinen, zij het privé, die toegankelijk zijn voor een aantal personen die het recht hebben om er te komen en dat verband houdt met de risico’s van het wegverkeer.”

“De bestuurder is de persoon die het motorrijtuig bestuurt op het ogenblik van het ongeval, dat wil zeggen de persoon die, op dat ogenblik, het meesterschap over dat motorrijtuig heeft via mechanische middelen waardoor hij het voertuig in een bepaalde richting kan sturen en die zodoende het vermogen van de motor beheerst.”

Het Hof acht het tegenstrijdig om, zoals de appelrechter in casu heeft gedaan, enerzijds aan te nemen dat de hoogtewerker een motorrijtuig is dat betrokken was bij een verkeersgeval en anderzijds dat de bediener ervan geen bestuurder zou zijn in de zin van artikel 29bis WAM. Zoals de advocaat-generaal met opdracht F. Vroman in zijn conclusie voor het arrest stelt:

“Het is niet vereist dat de rechter bij het onderzoek van het begrip bestuurder nogmaals zou vaststellen dat de betrokkene met zijn motorrijtuig deelneemt aan het verkeer. De deelname aan het verkeer van de bestuurder zit immers reeds vervat in de toepassingsvoorwaarden van het begrip verkeersongeval zoals bedoeld in artikel 29bis WAM. Degene die op de plaatsen bedoeld in artikel 2, § 1 WAM betrokken is bij een verkeersongeval met een motorrijtuig waarover hij het meesterschap uitoefent, neemt per definitie deel aan het verkeer.”

Met andere woorden, de appelrechter verwarde het begrip verkeersongeval met het begrip bestuurder. Zodra de rechter tot de vaststelling komt dat er sprake is van een verkeersongeval (waarbij vaststaat dat een voertuig aan het verkeer heeft deelgenomen), moet hij niet opnieuw nagaan of de bediener van dat voertuig aan het verkeer heeft deelgenomen om tot de kwalificatie als bestuurder te besluiten.

Wat te onthouden?

Bent u betrokken bij een verkeersongeval, dan is het uiterst belangrijk dat u zich hierbij laat bijstaan door bekwame raadslieden die u kunnen begeleiden in het kader van geschillen tussen verzekeraars, slachtoffers en bestuurders.

Heeft u vragen over de toepassing van de WAM-wet of over dit arrest in het bijzonder? Neem dan even (vrijblijvend) contact op met de specialisten via info@borisv41.sg-host.com.